LEHEN HITZETIK ZERBITZUA EUSKARAZ

Lehen hitzetik zerbitzua euskaraz from Euskararen Kontseilua on Vimeo.

Read more...

Balio ez zuena baliogabetu dute

Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak Jaurlaritzaren jarrera salatu du, 2008ko hizkuntz eskubideen dekretua aldatu dutelako. Izenburu esanguratsua duen iritzi artikulua helarazi digute: "Balio ez zuena baliogabetu dute". Artikulua Jon Bollar UEMAko lehendakariak sinatu du, UEMAren Zuzendaritza Batzordearen izenean.

Segi irakurtzen

Balio ez zuena baliogabetu dute

Eusko Jaurlaritzak, euskararen aurkako hizkuntz politikaren baitan, beste urrats bat eman du: Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Hizkuntza Eskubideei Buruzko Dekretua aldatu du, (ia) osorik baliogabetzeraino. Baliogabetzearen ondorioz, Jaurlaritzak uko egin dio enpresa-bezero harremanetan euskararen aldeko neurriak betearazteari, eta, horren ondorioz, enpresen borondatearen mende egongo da euskararen aldeko neurriak hartzea; adibidez, bezero euskaldunari hizkuntz tratu egokia ematea.

Jaurlaritzak jakinarazi du ez diela isunik jarriko bi hizkuntza ofizial dauden lurralde batean salerosketetan zerbitzua hizkuntza batean bakarrik eskaintzen duten enpresei. Baina, 2008an dekretua onartu zenetik, zenbat isun jarri dira, bada? Zenbat diru bildu du Jaurlaritzak euskara baztertzen duten enpresei isunak jarrita? Gaude diru kopuru hori urrun dagoela Kataluniako Generalitatek biltzen duenetik, eta susmoa dugu kopurua hutsaren hurrena izan dela.

Baina hemen kontua ez da zenbat diru bildu den edo bil zitekeen. Hemen kontua da dekretuaren ibilbidea antzua izan dela: aurreko legealdiko Jaurlaritzak paperean hizkuntz eskubide batzuk aitortzen zizkigun EAEko euskaldunoi enpresa batzuekiko harremanetan (negozio bolumen handiko enpresekin, saltoki handiekin, garraio publikoko enpresekin, komunikazio eta telefonia konpainiekin…), baina hori paperean soilik geratu da. Paperean zegoenak ez du bi urtetan jauzi egin errealitatera. Hortaz, legealdi honetako Jaurlaritzak zergatik baliogabetu du dekretua, praktikan nahikoa indargabetuta bazegoen?

Egungo Jaurlaritzak ez duelako ontzat hartzen euskaldunok dekretu hutsal batean ere hizkuntz eskubide batzuk aitortuta edukitzea. Euskal Herrian dugun hizkuntz gatazkan, euskaraz bizi nahi dugunon eta euskaraz bizitzen uzten ez digutenen arteko gatazkan, Jaurlaritzak argi utzi nahi izan digu non kokatzen duen bere burua: euskaraz bizi nahi dugunon aurka. Bezero euskaldunaren eta enpresa erdaldunaren arteko harremanei dagokienez, bi mezu argi igorri ditu. Enpresei hauxe esan die: “Segi gaztelania ezartzen, ez duzue zigorrik izango-ta!”. Euskaldunoi, aldiz, beste hau: “Enpresekiko harremanetan, ez duzue eskubiderik”. Zigorgabetasuna enpresentzat eta babesik eza euskaldunontzat.

Erabakia argudioz jantzi nahian, Jaurlaritzak adierazi du zehaztapenak atzeratu egingo dituztela errealitate soziolinguistikoak horretarako abagunea eman arte. Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak, eta, hedaduraz, udalerriok osatzen duten lurguneak errealitate soziolinguistiko propio bat du, baita borondate argi bat ere: euskara sendotzea lurgune horren baitan. Zergatik ez baliatu egoera soziolinguistiko hori, enpresa-bezero arteko harremanetan euskararen aldeko neurri eraginkorrak hartzen hasteko? Eskaera hori ez dago ezerezean oinarrituta. Gogora ekarri nahi dugu berriro ere Jaurlaritzaren Aholku Batzordeak “Euskara 21” txostenean zehaztutakoa: “(…) Arnasgune horiek [gune euskaldunak] zaindu, sortu eta, ahal balitz, hedatu ezean, alferrik izango da, seguruenera, gainerako ahalegin oro. Horrenbestez, lehentasunezko trataera garbia eman beharko zaie euskararen arnasguneei XXI. mende hasierako hizkuntza politikan”. Hor duzue “abagunea”, abagunerik ikusi nahi baduzue behintzat.

Eta, bestela, aukera hori jorratu nahi ez baduzue ere, euskaraz bizi nahi dugunoi beste traba bat jarri nahi badiguzue ere, jakin ezazue euskaldunok ere oso argi daukagula jarraitu beharreko bidea: euskaraz bizitzen jarraitu, kalean, etxean, eskolan, unibertsitatean, administrazioan, lanean eta, jakina, salerosketan ere bai.

Read more...

Yurre Ugarte tolosarra literatura munduan murgildu zaigu

Yurre Ugarte Tolosarra literatura munduan murgildu da, "Gasolindegian" lanarekin. Ipuinez osatutako nobela da: protagonista, hasieran, langabezian egongo da, eta, gero, gasolindegi batean hasiko da lanean. Guza batetik bizi nahi eta beste batetik bizi beharra suertatuko zaio, beraz, eta hori islatu nahi izan du Ugartek.

Zarauzko Garoa liburu dendakoek promoa ere egin diote. Ikusi hemen.

Yurre Ugarte gidoigintzan eta antzerki ekoizpenean aritu da orain arte, gaztelaniaz nahiz euskaraz, baina literaturara jauzi egitean euskara hautatu du; izan ere, bere hitzak hartuta, "literatura idazterakoan aurreneko hizkuntza bezala euskara ateratzen zait". Elkarrizketa ere egin diote Tolosaldeko Hitzan.

Read more...

"Hitza azti": Euskararekin jolasean, ezkerretik eskubira eta eskubitik ezkerrera

Anoetako herritar batek "Hitza azti" liburuaren berri eman digu. Liburu harrigarria bezain miresgarria, zinez. Izan ere, Iñaki Arranzek hitzen alderik jolasgarriena erakutsi digu "Hitza azti" liburuan.

Hizkuntzaren alde ludikoaren erakusle, liburuaren izenburua: ezkerretik eskubira edo eskubitik ezkerrera gauza bera irakur daiteke!

Hitz jokoak euskara hobeto lantzeko eta ulertzeko modua dela erakutsi digu Iñaki Arranzek, adibide irudimentsu askorekin. Adibideok erabili.com webgunetik hartu ditugu.

Ikusi adibideak

• Palindromoa: ezkerretik eskuinera zein eskuinetik ezkerrera berdin irakurtzen den hitza. Liburuaren izenburua bera, Hitza azti, palindromo bat da (nahiz eta h letrak palindromo osoa izatea eragozten duen). Nik enara neraman amaren aranekin (Teresa IGEREGI).
  
  

• Monobokalismoa: bokal bat hartu eta horixe bakarrik erabili ahal izatea, nahi beste kontsonante lagun dituela. Inki-minki ikiriki kirik. Triki-miki indibiri kirrik. Kili-kili jili-jili irrik (Joxantonio ORMAZABAL).
  
  
• Antanaklasia: hitz pare homonimoak (berdin idatzi arren esanahi ezberdina duten hitz pareak, alegia) esaldi batean paratzea. Politikan ez dago gauza politikan! (LAZKAO TXIKI).
  
  
• Anagrama: Hitz bateko letrak nahastu eta beste hurrenkera batean jarrita sortzen den hitza. Probie, pobrie.
  
  
• Asmatitzak: Eskribizitzen, izkhiriatzen, idihazten jarrahituko drugu gruk ofikzio lagun iragurgarriok (Joseba SARRIONANDIA).
  
  
• Sintaxia / Morfología lardaskatzea: Salgai naukagu (Iñaki SEGUROLA).
  
  
• Zentzu biko esaldiak: Zuk eta biok badugu zerbait komunean, maitea (Joxerra GARZIA).
  
  
• Eten nahasiak: Zer uko Loreak, zeruko loreak zeru koloreak baditu? (Anjel LERTXUNDI).
  
  
• Metaketa: Nola geroko benturaren benturan benturaturik galtzen garen (AXULAR).
  
  
• Hitz eskailerak: Horrekin da mundu bat hasten, hazten, hezten, hesten eta bukatzen (DAVANT-IRATZABAL).
  
  
• Errima errebesak: Xentimoko xentimentuak (JosAnton ARTZE).
  
  
• Hitz beteak: Kafka sentitzen naiz, garbi-garbi, f bat gorabehera (Juan Kruz IGERABIDE).
  
  
  

Read more...

Jendetsua, hunkigarria eta aldarrikatzailea izan da UEMA Eguna

Aurtengo UEMA Eguna giro onean bizi izan genuen: 300 lagunetik gora elkartu ginen herri bazkarian, eta Tolosaldeko jenderik ez zen falta izan.

Zoritxarrez, euriak ere Mallabiara joan nahi izan zuen, eta bat egin zuen udalerri euskaldunen aldarrikapenarekin. UEMA Egunak hunkipen handiko uneak ere izan zituen; batez ere, Iñaki Arregi Ihartza UEMAko koordinatzailearen omenaldiak.

Read more...

Txikiak handi Altzon

Egun handia ospatu genuen Altzon igandean. Euriak ere ekarpen garrantzitsua egin zuen, eta ez zuen jaia makaldu. Jende ugari egon zen, eta eskola txikien aldarrikapena indartuta atera zen. Zorionak antolatzaile guztioi!

Hedabideetan zer-nolako oihartzuna izan duen ikusi nahi baduzue, egin klik hemen.

... eta datorren urtean Abaltzisketan. Beraz, eskualdean hirugarren urtez. Han ere ikusiko dugu elkar, ziur.

Read more...

"Noentiendotarrak" Berrian

"Noentiendotarron dekalogoak" oihartzun handia izan du sarean: zu zeu albistarian, sustatun... Berria egunkarian ere aipatu du Anjel Lertxundik. Pasadizo polit baten berri eman digu eguneroko zutabean. Irakurri nahi baduzu, egin klik hemen.

Read more...