Kelseneko Ainhoa Montes, Semafororako: "Euskarak gaztelaniak adina balio du lanerako"

Refractarios Kelsenek eta Hirukide ikastetxeak Bai Euskarari Sariak irabazi izanak poz handia eman digu, biak eskualdekoak baitira. Hori dela eta, biekin harremanetan jarri gara, sarien aitzakiapean, zer egiten duten eta euskara euren eguneroko lanean nola erabiltzen duten jakiteko.

Refractarios Kelsen 1966an sortu zen, baina Calcinor taldeak 2001ean erosi eta, gaur egun, %100aren jabe da; beraz, 10 urte darama Kelsenek Calcinor taldearen barruan. Zazpi urte dira euskararen normalizazioan pausoak eman eta lanean ari direla. Semaforoaren galderak Planifikazio eta Prozesu-kontrol Saileko Ainhoa Montes Arkaiak erantzun dizkigu.

Ikusi elkarrizketa

SEMAFOROA: Zer eman dizue Ziurtagiriaren Elkarteak urte hauetan? Zer eman dizue sariak lehendik ez zenutena?

Ainhoa Montes (AM): Lankide paregabea izan da zazpi urtetako ibilbide honetan, batez ere helburuak eta eman beharreko pausoak finkatu behar genituen hasierako garai hartan. Gidari trebea izan da ereduak ezartzen. Bestalde, Bai Euskarari Sariaren bitartez eginiko lana ere aintzat hartze horrek guretzat garrantzi handia izan du, indarberritu egin gaitu erronka berriei aurre egiteko. Zer gehiago eman digun? Calcinor taldeari, egindako lanak prestigioa eta ospea ematen digula erakutsi izana, bai guri Kelesen bezala, bai Calcinorri talde bezala.

SEMAFOROA: Euskalgintzako kide eta talde ugari ezagutza-erabilera korapiloa ezin askaturik dabiltza (euskara ezagutu bai, baina erabili ez). Zuek nola ikusten duzue korapilo hori eta zertan oinarritu zarete korapiloa askatzeko bideari ekiteko?

AM: Leku askotan dago lana erdaraz egin behar delako ideia, ideia okerra, bestalde; euskarak gaztelaniak adina balio du lanerako. Kelsenen lan egitera sartzen diren guztientzat euskara plus bat da, bere lana aurrera eramateko behar duen ala ez kontuan hartu gabe. Jendea estimulatzen saiatzen gara gure eguneroko hartu-emanetan euskara erabil dezaten, bai ahoz bai idatziz; azken finean, askotan arazoaren mamia gaztelerarekiko dugun joera baita.

SEMAFOROA: Bezeroak eta zuen inguruan aritzen direnak konturatzen al dira euskararen normalizazioaren alde egiten duzuen lanaz? Estimatzen al dute?

AM: Dudarik gabe. Bezero askoren deiak jaso ditugu sariarengatik zorionak eta euskararen alde eginiko lanarengatik eskerrak emateko. Kontuan hartu behar da ingurugiro euskalduna dugula eta euskaldunak, euskaldun izateaz harro sentitzen garela. Sariak oihartzun ikaragarria izan du, eta, kasu askotan, inbidia dutela ere aitortu digute.

SEMAFOROA: Zuen enpresaren egoitza Adunan dago: herri txikia eta euskalduna da Aduna. Euskararen alde hartutako neurriak berdin-berdin hartuko zenituzten egoitza beste toki batean jarri izan bazenute?

AM: Euskal Herriaren barne, bai.

SEMAFOROA: Lan mundua eta euskara. Horra beste erronka bat. Zer irudituko litzaizueke euskararen aldeko gutxieneko neurri batzuk legez derrigorrezkoak izatea?

AM: Nahitaezkoak. Ea arlo honetan epe laburrean zerbait ikusteko aukera dugun, pauso ikaragarria izango litzateke.

SEMAFOROA: Askotan, enpresetan normalizazioaren gaia alde batera uzteko "aitzakia" izaten da enpresa kanpokoa dela esatea: "Gure nagusiak ez daude hemen, eta euskara kontuak ez zaizkie axola". Nola azaltzen zaio Euskal Herritik kanpoko nagusiei euskararen aldeko apustua egin behar duzuela?

AM: Oso erraz. Enpresari, bere baloreetan sartu behar zaio oreka soziala mantentzeko inguruarekin ahal duen gehiena integratu behar duela eta euskaldun ingurune batean, hizkuntzaren erabilerak tentsioak baretzen dituela.

SEMAFOROA: Bai Euskarari Sariak jaso dituzten biak Tolosaldekoak zarete (Kelsen eta Hirukide). Kasualitatea ote? Tolosaldean aukera handiagoa al dago beste eskualde batzuetan baino euskararen normalizazioan neurri aurrerakoiagoak edo ausartagoak hartzeko?

AM: Ez bereziki. Lagunduko duela ziur gaude, baina azkenean enpresetako euskaldunen ausardia da garrantzitsuena.

SEMAFOROA: Nola ikusten duzue zuen enpresa euskararekin, hemendik bost urte edo hamar urtera? Zer helburu eduki nahiko zenituzkete lortuta ordurako?

AM: Gaur egun, bulegoetan lan egiten duen jendea euskalduna da, eta hemendik bost urtera tailer eta bulegoetako jende guztiak elkarrekin euskaraz aritzeko gai izan beharko luke. Hori da lortu nahi duguna. Belaunaldi gazte berriak euskaldunak dira gehienbat, ikastolan aritutakoak, ez genuke arazo handirik aurkitu beharko. Aurrera begira, gure katalogoa jadanik euskaratuta dugu eta inprimatze pausoa besterik ez zaigu gelditzen. Gainontzeko dokumentazioari dagokionez, kalitate eskuliburua euskaratzea dugu gure berehalako zereginen zerrendan -3.000 orrialde inguru-.

Read more...

Haurrak euskaraz erregistratzea: Ibarran ez, baina laster bai

Semaforoaren Ikerketa Batzordeak jakin duenez, Ibarran laster egongo da haur jaioberriak euskaraz erregistratzeko aukera (martxoan). Izan ere, Ibarran, Gipuzkoako beste bost herritan bezala, esperientzia pilotu bat jarriko dute abian, aplikazio informatiko baten bidez hainbat tramite egin ahal izateko (tartean, haurrak euskaraz erregistratzea).

Orain arteko esperientzia pilotuek sei-zazpi hilabete iraun dute. Ez dakigu horrek zer esan nahi duen zehazki, baina esperientzia pilotuak bururaino eraman arte ezin badute erregistroa euskaraz egiteko aukera beste herrietara zabaldu, bolada luze batean eskualdean Tolosan eta Ibarran ez beste herrietan ezingo da umeen erregistroa euskaraz egin.

Irakurri albiste honekin lotutako beste albiste batzuk

- Haurrak euskaraz erregistratzea: zain eta zain eta irtenbiderik ez
- Haurrak euskaraz erregistratzeko aukera: etengabe atzeratzen duten kontua
- Haurrak euskaraz erregistratzeko mugak: UEMA eta gurasoak ez daude geldirik
- Haurrak euskaraz erregistratzeko eskaerak: badago mugimendua
- Bi andoaindarrek eskaera egin diote Tolosako Erregistro Zibilari haurra euskaraz erregistratzeko
- Tolosaldeko 27 herritan ezin dira haurrak euskaraz erregistratu

Read more...

"Ezin da beste batzuentzat hara egin". Nork ulertu du zerbait?

Uxune Martinezek mezu bat bidali digu, goiko argazkiarekin batera, Hona hemen zer kontatu digun:

Urtarrilaren 7an Barakaldoko Gabonetako Parkean egon ginen, bertan, Jaurlaritzak antolatutako ekintza baten geundela argazkian bidaltzen dizuedana zegoen idatzita. (Tirolina zegoen tokian jarrita, gero konturatu ginen, Jaurlaritzaren izenpean zeuden aktibitate guztietan kartel berdina zegoela.)

Ondo ibili!

Read more...

AEK ez dago biluzik Nafarroan

Helios Del Santok idatzi digu. AEKren zuzendaritzakidea eta Nafarroako eleduna da, eta hau kontatu digu:

Azken egunotan bideoa iragartzen duen promo sorta zabaldu izan dugu. Arrakasta polita izan dute; aste bakar batean, bideoaren promozioak 8.000 ikustaldi baino gehiago izan dituelako. Gaurkoan bideoa bera zabaltzeko unea iritsi da.

Hona hemen linka: http://www.blogak.aek.org/nafarroakoeuskaltegietatik/

Segi irakurtzen

Nafarroako Gobernuaren hizkuntza politikaren ondorioz; euskaltegion diru laguntzak oso desegokiak dira. Egoeraren larria aztertuta behar-beharrezkoa da aldaketa bat Gobernuaren jokaeran. Hala eta guztiz ere, zorionez, euskaltegion lanak, ahalik eta nafar gehien euskalduntzearenak, indartsu jarraitzen du, herritarrek ederki babesten dutelako haien zeregina.

Dena den, esaten den bezala, hitzek baino askotan irudiek hobeki azaltzen dutelakoan, goza ezazue bideoarekin eta, azkenik, bideoa ahalik eta gehien zabaltzea eskertuko genizueke.

Read more...

AEK-ko ikasleen kultur ekintzetan giro ona nagusi

Andoaingo eta Amasa-Villabonako AEKren euskaltegietan eskualdeko herritar asko dabiltza euskara ikasten, eta handik bidali diguten mezuagatik esango genuke oso ondo pasatzen ari direla ikasturtea:

Segi irakurtzen

Urteko moduan Amasa-Villabona eta Andoaingo AEK euskaltegiko ikasleentzat hainbat kultur ekintza antolatu dira. Kultur ekintza hauen helburua bikoitza da, alde batetik, ikasleak elkar ezagutu eta euskaraz hitz egin ahal izateko harreman sareak osatzen laguntzea eta bestetik, egunerokotasunarekin apurtu eta ekintza interesgarri eta gustagarriak egitea.

Ikasturtea urrian hasi zen eta urriaz geroztik hainbat eta hainbat ekintza egin dituzte.

Azaroan Donostiako Ontzi museora egin genuen bisita.

Ontzi Museoa Donostiako portuan dagoen XVIIII. Mendeko eraikina da. Museoan iraupen luzeko erakusketak egiten dira. AEKko ikasle eta irakasleok ikusi genuen erakusketa “Euskaldunak eta Pazifikoa. Andres Urdanetaren omenez" izan zen (erakusketa hau martxoaren 20a arte dago ikusgai). Erakusketa honen helburua Ozeano Barean izandako euskal presentziaren historia aditzera ematea da, Filipinar uharteetan, Japonen, Amerikako kontinenteko mendebaldeko kostalde inguruan eta Txina hegoaldeko kostaldeko lurretan besteak beste.

Museora heldu ginenean Amagoiak egin zigun harrera eta bera izan zen bisita gidatuan zehar erakusketari buruzko azalpenak eman zizkiguna: bertan euskaldunek nabigazio eta merkataritzarako ibilbide berriak esploratzen eta deskubritzen betetako eginkizun garrantzitsua azaldu zigun; ekonomian, zientzia eta kultur arloan, administrazioan eta erlijio kontuetan izan zuten jarduera biziarekin batera. Erakusketak kronologikoki XVI. mendetik, (deskubrimenduen garaitik: atal batzuk Juan Sebastian Elkano, Andres Urdaneta eta Migel Lopez de Legazpiri eskainita daude) gaur egun arte hartzen du, eta Asiarekiko merkataritzako trukeak, euskal enpresak Txinan finkatzea eta bertako etorkinak Euskal Herrian aipatzen ditu.

Euskaldunok itsasoarekin dugun lotura handia ezagutu ahal izan genuen modu atsegin eta oso interesgarri batean eta Amagoiari eskerrak eman behar dizkiogu. Guztiok oso gustora ikusi genituen koadro, maketa eta beste zenbait objektu eta bere azalpenak aho zabalik entzun genituen. Denbora gutxi izan genuen arren bisita oso polita izan zen.

Ekintza hau euskaltegiko eskola egun batean burutu genuen lanketa baten harira antolatu genuen.

*Abenduaren 3an, EUSKARAREN EGUNA:

Euskararen egunaren harira Andoaingo euskaltegian ekitaldi xume bat antolatu genuen. Ekitaldi honetan ikasleon artean “euskarazko hitzik politena” aukeratu, euskararekiko geure konpromisoa finkatu eta abesten jardun ginen.

Irakasle batek euskararen egunaren nondik norakoekin sarreratxo bat egin zuen, gero ikasleek euskaraz gehien gustatzen zitzaizkien hitzak aukeratu zituzten eta beste ikasleei azaldu zieten hitz hori aukeratzearen arrazoia. Segidan, bozketa bat burutu genuen guztion artean eta bozketa honen ondorioz “Txalaparta” hitza izan zen saritua. Sari gisa “Korrika Laguntzaile” txartela eman zitzaion irabazleari, eta honekin batera baita domina eder bat ere. Ondoren guztiok geure euskararekiko konpromisoa adierazteko asmotan “kontratu” bat sinatu genuen: euskara ikasle (eta irakasle) izanik geure egunerokotasunean euskaraz hitz egiteko konpromisoa hartuz, bai euskaltegian eta bai euskaltegitik kanpo ere, bakoitzak ahal duen neurrian.

*Urtarrilean : Sagardotegia.

Urte berriari gogoz ekiteko, otsailaren 4an euskaltegiko ikasle-irakasleak Hernaniko Iparragirre sagardotegira joan ginen. Agate Deunaren bezpera izanik, kantuan aritzeko aukera ere izan genuen eta jarraian afari ederra egin genuen sagardotegian.

Read more...

Palindromo lehiaketan, penak uzteko aldarriak irabazi du

Juan Mari Agirreurretak (argazkian dagoen bizardunak) irabazi du Arrasate Euskaldun Dezagun euskara elkarteak antolatutako palindromo lehiaketa ; hau da, ezkerretik eskuniera eta eskuinetik ezkerrera berdin irakurtzen diren esaldien lehiaketa.

Guztira, 47 jaso dituzte. Hona hemen batzuk:

- Utzi penak Ane, piztu! (Irabazlea)
- Ogiaren irinera igo
- Atzean sena, eta barregura karu gerra batean esna ezta?
- Atzo, arotza, zeruak erreka urez aztora ozta

Albistea Berriaren bidez jakin dugu, eta argazkia facebook bidez iritsi zaigu. Ezin izan dugu kalitate hobeagokorik aurkitu.

Read more...

Euskal Herrian gero eta disko gehiago argitaratzen dira erdaretan

Gorka Bereziartuak datu kezkagarri baten gainean hausnartu du Argian: 2010ean, 300 lan berri gehiago atera ziren, eta horietako gehienak erdaretan grabatu ziren.

Hona hemen Gorkaren artikuluaren pasarte esanguratsu bat: "Zenbait estilok ingelesez hobeto ematen dutela belarrira, hori da gehienetan errepikatzen dena. Baina joera orokortzen hasia denean, itsu beharko genuke aukera estetikoa bakarrik ikusiko bagenu. Eta gor, fenomeno sozial zabalagoen oihartzuna ez bagenu entzungo.

Artikulu osoa irakurri nahi baduzu, Argia.com webgunera jo dezakezu.

Oharra: argazkia Gorkaren artikulutik bertatik atera dugu.

Read more...